Με το άρθρο 10 του νόμου 5264/2025 (που εισήγαγε επείγουσες ρυθμίσεις όσον αφορά τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κατά κύριο λόγο), όλως αιφνιδίως, εισήχθη και μια νέα ρύθμιση με την οποία προστέθηκε και ένα οιονεί «ένδικο μέσο» στις υποθέσεις περί συνεπιμέλειας των ανήλικων τέκνων.
Αυτή η νέα ρύθμιση, πέραν του γεγονότος ότι δημιουργεί έντονους προβληματισμούς για τη σκοπιμότητα εισαγωγής μιας τέτοιας αιφνιδιαστικής ρύθμισης μέσω ενός νόμου που δεν αφορά ζητήματα επιμέλειας ανηλίκων και ούτε σχετίζεται με το εν λόγω νομοθέτημα στην πράξη, έχω την άποψη ότι πρόκειται να προκαλέσει σοβαρότατη βλάβη στα ίδια τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων. Η εισαγωγή ενός επιπλέον βαθμού δικαιοδοσίας στις υποθέσεις σχετικά με την επιμέλεια των ανήλικων τέκνων, μετά βεβαιότητος δεν εξυπηρετεί τα ανήλικα τέκνα, αλλά μόνο τους διαδίκους – γονείς που επιδιώκουν εν τοις πράγμασι να διατηρήσουν εις το διηνεκές το κλίμα αντιδικίας και εκκρεμοδικίας, με απώτερο σκοπό τη μη εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων που ανέθεσαν την επιμέλεια σε αμφότερους τους γονείς. Σαφώς και προκαλείται βλάβη στα ανήλικα τέκνα όταν, μετά από ένα συγκρουσιακό διαζύγιο, η δικαστική κρίση περί του προσώπου που θα ασκήσει την επιμέλεια των ανηλίκων εκκρεμεί επί σειρά ετών ενώπιον δικαστηρίου. Κι ενώ θα έπρεπε να εισαχθούν ρυθμίσεις περί της άμεσης εκδίκασης και άμεσης εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων που εκδίδουν τα πρωτοβάθμια δικαστήρια, εν προκειμένω, προστίθεται στην πραγματικότητα ένας επιπλέον βαθμός δικαιοδοσίας στις υποθέσεις της επιμέλειας και αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία εκτέλεσης της απόφασης. Τούτο συμβαίνει καθώς η απόφαση περί της ανάθεσης της επιμέλειας των ανηλίκων στους γονείς ή στον έναν γονέα αποκλειστικά είναι διαπλαστική και πρέπει να καταστεί τελεσίδικη προκειμένου να εκτελεστεί.
Όταν όμως δίδεται η δυνατότητα να εισαχθεί προς δικαστική κρίση εκ νέου ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου μια υπόθεση επιμέλειας, αυτό σημαίνει ότι η τελεσίδικη απόφαση επί της εκάστοτε υπόθεσης που αφορά την επιμέλεια θα καθυστερήσει για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 18 μηνών επιπλέον σε σχέση με τα σημερινά χρονικά δεδομένα της τελεσιδικίας των αποφάσεων οικογενειακού δικαίου. Ποιος ο λόγος εισαγωγής μιας τέτοιας ρύθμισης; Σε τι εξυπηρετεί η επαύξηση βαθμών δικαιοδοσίας στις υποθέσεις της επιμέλειας που θα έπρεπε να εκδικαστούν εντός ενός απολύτως αναγκαίου χρόνου; Διότι, στην πράξη, η νέα ρύθμιση αποτελεί εισαγωγή ενός επιπλέον βαθμού δικαιοδοσίας ισότιμου με τον ήδη υπαρκτό πρώτο βαθμό δικαστηρίου ουσίας.
Διάθεση στρεψοδικίας
Η καθυστέρηση έκδοσης τελεσίδικης απόφασης στις υποθέσεις επιμέλειας τέκνων εξυπηρετεί μόνο τη διάθεση στρεψοδικίας και διατήρησης της εκκρεμοδικίας επί σειρά ετών εκ των γονέων που διακατέχονται από συναισθήματα εκδικητικότητας έναντι του άλλου γονέα. Αυτό ως αποτέλεσμα αντίκειται στα συμφέροντα των ίδιων των ανηλίκων. Εξυπηρετεί τα συναισθήματά εκδικητικότητας αλλά και την εγωιστική διάθεση του γονέα που επιδιώκει τη διατήρηση της εκκρεμοδικίας, διότι η αδυναμία εκτέλεσης της απόφασης είναι δεδομένη με τη νέα ρύθμιση ενόψει του γεγονότος ότι η απόφαση περί επιμέλειας είναι διαπλαστική και απαιτείται να καταστεί τελεσίδικη προκειμένου να εκτελεστεί. Έτσι ένας γονέας, στον οποίον, π.χ., έχει ανατεθεί αποκλειστικά η άσκηση της επιμέλειας του ανήλικου τέκνου του με απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, εάν εκδοθεί μη αρεστή σε αυτόν απόφαση επί της τακτικής αγωγής επιμέλειας, κάνοντας χρήση της νέας ρύθμισης και εισάγοντας τη διαφορά εκ νέου στο Πρωτοδικείο, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη διατήρηση σε ισχύ της απόφασης ασφαλιστικών μέτρων και εντέλει την πολύ μεγαλύτερη καθυστέρηση έως την έκδοση της τελεσίδικης απόφασης επί της σχετικής διαφοράς. Αλλά και παραπέρα, όταν η υπόθεση φθάσει να εκδικαστεί στον δεύτερο βαθμό (Εφετείο), τότε ο γονέας που θα επιλέξει τη νέα ρύθμιση προσφυγής εκ νέου στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, θα την επικαλεστεί στο Εφετείο, αδιαμφισβήτητα, ως στοιχείο «υπέρ της διατήρησης της εφαρμοζόμενης επί σειρά ετών ρύθμισης που όρισε η απόφαση ασφαλιστικών μέτρων», αφού θα παρέλθουν χρόνια έως την τελεσιδικία της απόφασης και αυτός θα έχει ασκήσει την αποκλειστική επιμέλεια επί σειρά ετών.
«Εργαλείο» κωλυσιεργίας
Τελικώς, με τη νέα ρύθμιση παρέχεται ένα επιπλέον «εργαλείο» κωλυσιεργίας και καθυστέρησης έκδοσης τελεσίδικης απόφασης, εργαλείο που ικανοποιεί τα εγωιστικά και εκδικητικά κίνητρα ενός γονέα έναντι του άλλου, αλλά βλάπτει κατάφωρα το ίδιο το ανήλικο τέκνο. Είναι δεδομένο ότι όσοι γονείς κινούνται με συναίσθημα εκδικητικότητας αλλά και με πνεύμα «αποκλειστικής κυριότητας και εξουσίασης» του τέκνου τους, θα κάνουν χρήση της νέας διάταξης. Πολλοί από εμάς θα γίνουμε αποδέκτες της έκφρασης που θα χρησιμοποιηθεί τεχνηέντως από τους γονείς αυτούς στο Εφετείο, ότι «έχει παγιωθεί πλέον η καθημερινότητα του ανηλίκου, ασκώντας εγώ αποκλειστικά την επιμέλεια δυνάμει απόφασης ασφαλιστικών μέτρων επί σειρά ετών». Συνοψίζοντας, εντελώς άτοπη και προβληματική είναι η νέα ρύθμιση ως βλάπτουσα τα συμφέροντα των ανηλίκων. Ουδεμία αναγκαιότητα εισαγωγής τέτοιας ρύθμισης δεν υπήρχε, αφού, επί μεταβολής συνθηκών, λύση έδιναν οι υπάρχουσες διατάξεις του Αστικού Κώδικα και ΚΠολΔ.
*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ
, όλως αιφνιδίως,){kind=link}