Σε σοβαρότατες καταγγελίες σχετικά με την παραγωγή «μαϊμού» φέτας ΠΟΠ από δύο μεγάλες τυροκομικές επιχειρήσεις της Θεσσαλίας προχώρησε η Ένωση Κτηνοτρόφων Ελλάδος. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην 17σελιδη καταγγελία που έχει στη διάθεσή του το dikastikoreportaz.gr, οι επιχειρήσεις αυτές φέρονται να προμηθεύονται μεγάλες ποσότητες γάλακτος από περιοχές που δεν είναι ενταγμένες στην οριοθετημένη γεωγραφική ζώνη παραγωγής γάλακτος για φέτα ΠΟΠ και να το χρησιμοποιούν για την παραγωγή προϊόντων που πωλούνται ως φέτα ΠΟΠ.
Ρεπορτάζ: Βαγγέλης Τριάντης
Με τη μόνη διαφορά ότι η πρακτική αυτή όχι μόνο δημιουργεί ζητήματα αθέμιτου ανταγωνισμού προς τους κτηνοτρόφους που διαθέτουν γάλα εντός ζώνης ΠΟΠ, αλλά παράλληλα «κινδυνεύει να πληγεί η αξιοπιστία της φέτας ΠΟΠ στο εξωτερικό». Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
Η έγγραφη καταγγελία υπεβλήθη σε μία σειρά από αρμόδιους φορείς και τη Δικαιοσύνη. Συγκεκριμένα ως αποδέκτες της καταγγελίας είναι το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο Οργανισμός ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ, η Γενική Διεύθυνση Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), η Οικονομική Αστυνομία, η ΑΑΔΕ, η Εισαγγελία Οικονομικού Εγκλήματος, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η Κομισιόν, το Γραφείο του πρωθυπουργού, ο Συνήγορος του Πολίτη και η Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής των Ελλήνων.
Προμήθεια γάλακτος εκτός περιοχών ΠΟΠ
Όπως επισημαίνεται στην καταγγελία της Ένωσης Ελλήνων Κτηνοτρόφων, «δύο μεγάλες τυροκομικές επιχειρήσεις με δραστηριότητα στη Θεσσαλία φέρονται να προμηθεύονται μεγάλες ποσότητες αιγοπρόβειου γάλακτος από την Κρήτη, ήτοι από περιοχή η οποία δεν περιλαμβάνεται στην οριοθετημένη γεωγραφική ζώνη παραγωγής γάλακτος για Φέτα ΠΟΠ, αλλά και από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και να το χρησιμοποιούν όχι για την παραγωγή απλών γαλακτοκομικών προϊόντων ή λευκού τυριού, αλλά για την παραγωγή προϊόντων που διακινούνται και πωλούνται ως Φέτα ΠΟΠ».
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, με βάση τη σχετικά νομοθεσία, η φέτα ΠΟΠ «παράγεται αποκλειστικά εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής ζώνης και από γάλα που προέρχεται από την ίδια αυτή ζώνη». Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «αναφέρει ότι η Φέτα ΠΟΠ παράγεται από γάλα αυτόχθονων φυλών αιγοπροβάτων, ενώ η αναγνωρισμένη γεωγραφική προστασία συνδέεται με συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης καταγράφει τη Φέτα ως προϊόν ΠΟΠ με βάση την ΥΑ 313025/1994 και την ευρωπαϊκή καταχώριση».
Σύμφωνα με την καταγγελία, ούτε η Κρήτη αλλά ούτε και χώρες της ΕΕ αποτελούν «επιλέξιμες γεωγραφικές περιοχές» για παραγωγή γάλακτος που προορίζεται για φέτα ΠΟΠ.
«Συνεπώς, εφόσον γάλα προερχόμενο από την Κρήτη χρησιμοποιείται για προϊόν που φέρει ή εμπορεύεται την ένδειξη «Φέτα ΠΟΠ», τότε τίθεται ζήτημα σοβαρής παραβίασης των προδιαγραφών ΠΟΠ, παραπλάνησης καταναλωτών, αθέμιτου ανταγωνισμού και νόθευσης της αγοράς» τονίζεται χαρακτηριστικά.
Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις φέρονται να αγοράζουν γάλα από την Κρήτη και χώρες της ΕΕ σε τιμή περίπου 1,10 ευρώ ανά κιλό. Την ίδια ώρα, το γάλα που πληρεί τις προδιαγραφές ΠΟΠ πωλείται σε τιμή περίπου 1,60 ευρώ το κιλό. Η φθηνότερη τιμή του γάλακτός εκτός περιοχών ΠΟΠ, έχει ως αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις αυτές να «αποκομίζουν υπερκέρδη σε βάρος «των νόμιμων παραγωγών, των κτηνοτρόφων και των επιχειρήσεων που τηρούν τις προδιαγραφές».
«Η πρακτική αυτή έχει πολλαπλές συνέπειες. Πρώτον, συμπιέζει τεχνητά την τιμή παραγωγού. Δεύτερον, πλήττει ευθέως τους κτηνοτρόφους που παράγουν γάλα εντός ζώνης ΠΟΠ και επωμίζονται υψηλότερο κόστος παραγωγής. Τρίτον, δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των τυροκομικών επιχειρήσεων που λειτουργούν νόμιμα. Τέταρτον, παραπλανά τον καταναλωτή, ιδίως στις αγορές του εξωτερικού. Πέμπτον, θέτει σε κίνδυνο το κύρος και τη διεθνή προστασία της Φέτας ΠΟΠ» επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
«Πλημμελείς έλεγχοι» και απόδοση ευθυνών στον ΕΛΓΟ Δήμητρα
Σύμφωνα με όσα καταγγέλλονται, όλη αυτή η δραστηριότητα, «φέρεται να αποκρύπτεται μέσω ελλιπών και μη ουσιαστικών ελέγχων στην πορεία του γάλακτος, στα τιμολόγια, στις φορτωτικές, στα ισοζύγια γάλακτος, στους κωδικούς προϊόντων και στα τελικά προϊόντα που εξάγονται και τοποθετούνται στα ράφια, ιδίως του εξωτερικού».
Σύμφωνα με τους κτηνοτρόφους, «είναι απολύτως αναγκαίο να ελεγχθεί από ποιες περιοχές της Κρήτης και λοιπές ευρωπαϊκές περιοχές φεύγει το γάλα, με ποιά παραστατικά μεταφέρεται, σε ποιές θεσσαλικές επιχειρήσεις καταλήγει, πώς δηλώνεται στα ισοζύγια γάλακτος, σε ποιά προϊόντα χρησιμοποιείται, και εάν τα προϊόντα αυτά δηλώνονται ως λευκό τυρί, πρόβειο τυρί ή Φέτα ΠΟΠ».
Επίσης, όπως επισημαίνεται, «θα πρέπει να ελεγχθεί αν προϊόντα που φεύγουν ως πρόβειο τυρί ή λευκό τυρί τελικά βαφτίζονται, εμπορεύονται ή πωλούνται ως Φέτα ΠΟΠ στο εξωτερικό, αν υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ αγοραζόμενων ποσοτήτων γάλακτος ΠΟΠ και παραγόμενων ποσοτήτων Φέτας ΠΟΠ, αν τηρείται πραγματικά το ισοζύγιο γάλακτος, και αν έχουν διενεργηθεί γενετικοί ή μοριακοί έλεγχοι DNA για την ταυτοποίηση της προέλευσης και της σύνθεσης του γάλακτος».
Η Ένωση Κτηνοτρόφων επιρρίπτει ευθύνες στον Οργανισμό ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ. Δηλαδή τον αρμόδιο φορέα ελέγχου και πιστοποίησης. Όπως υπογραμμίζεται, «ότι μέχρι σήμερα οι αρμόδιες διοικήσεις του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ δεν έχουν επιδείξει την απαιτούμενη αυστηρότητα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται εύλογη εντύπωση ανοχής και συγκάλυψης».
«Ζητούμε να ελεγχθεί ειδικά και η διοικητική λειτουργία του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ, καθώς και κάθε πρόσωπο που είχε ή έχει αρμοδιότητα ελέγχου, πιστοποίησης, εποπτείας ή εισήγησης κυρώσεων. Ιδίως, ζητούμε να διερευνηθούν προηγούμενες καταγγελίες, αναφορές ή υποθέσεις που έχουν συνδεθεί με πρόσωπα της διοίκησης ή του μηχανισμού ελέγχου, καθώς είναι γνωστό ότι έχουν υπάρξει σχετικές καταγγελίες και αναφορές για αντίστοιχες παραβάσεις» σημειώνεται.
«Κίνδυνος για τη Φέτα ΠΟΠ»
Οι κτηνοτρόφοι χτυπούν καμπανάκι σχετικά με τη φέτα ΠΟΠ και τους κινδύνους που δημιουργεί η πρακτική αυτή των δύο Θεσσαλικών εταιρειών. Σύμφωνα με την καταγγελία, «εάν συνεχιστεί η χρήση γάλακτος εκτός προδιαγραφών, τότε κινδυνεύει να πληγεί η αξιοπιστία της Φέτας ΠΟΠ στις διεθνείς αγορές».
«Οι ανταγωνιστές της ελληνικής φέτας στο εξωτερικό θα μπορούν να επικαλούνται παρατυπίες ελληνικών επιχειρήσεων για να αμφισβητούν το ίδιο το καθεστώς προστασίας. Η βλάβη αυτή μπορεί να είναι ανεπανόρθωτη. Η προστασία της Φέτας ΠΟΠ δεν μπορεί να γίνεται μόνο στα λόγια. Απαιτεί πραγματικούς ελέγχους, πραγματικές κυρώσεις, πραγματική ιχνηλασιμότητα και πλήρη διαφάνεια» επισημαίνεται.
Η Ένωση Κτηνοτρόφων Ελλάδος ζητεί από τις αρμόδιες αρχές να πραγματοποιήσουν άμεσα έλεγχο «στις δύο μεγάλες θεσσαλικές τυροκομικές επιχειρήσεις που φέρονται να προμηθεύονται γάλα από την Κρήτη και από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να το χρησιμοποιούν για παραγωγή προϊόντος που διατίθεται ως Φέτα ΠΟΠ», καθώς επίσης και μία σειρά από κινήσεις για την προστασία των παραγωγών και της φέτας ΠΟΠ.
Μάλιστα, προειδοποιούν «για την υποβολή μηνυτήριας αναφοράς, την άσκηση αγωγών αποζημίωσης, την προσφυγή ενώπιον των αρμόδιων ευρωπαϊκών οργάνων και κάθε άλλη νόμιμη ενέργεια κατά παντός υπευθύνου, φυσικού ή νομικού προσώπου, δημόσιου λειτουργού, ελεγκτικού οργάνου ή επιχείρησης».
