Η οικογένεια του 23χρονου Άγγελου Τηλκερίδη (φωτό) ζητεί από το δικαστήριο να προσκομιστούν μια σειρά από έγγραφα των εταιρειών που σχετίζονται με την προέλευση των ελαίων σιλικόνης και την ασφάλειά τους
Του Βαγγέλη Τριάντη
Νέα διάσταση στην υπόθεση της τραγωδίας των Τεμπών δίνει αγωγή που κατέθεσε στα τέλη Νοεμβρίου ο ΟΣΕ κατά των γερμανικών εταιρειών Bayer και Siemens αλλά και κατά της Hellenic Train. Πρόκειται για παρεμπίπτουσα αγωγή που κατατέθηκε μετά την αγωγή αποζημίωσης ύψους 80 εκατ. ευρώ που κατέθεσαν συγγενείς του 23χρονου Άγγελου Τηλκερίδη κατά των δύο γερμανικών κολοσσών και κατά της Hellenic Train για ψυχική οδύνη, λόγω του θανάτου του από την έκρηξη και την πυρκαγιά που προκάλεσαν τα έλαια σιλικόνης. Η συγκεκριμένη αγωγή έχει βασιστεί στα αποτελέσματα της δικαστικής έρευνας για τα Τέμπη και ειδικότερα στα στοιχεία που δείχνουν ότι η έκρηξη που προκλήθηκε οφείλεται σε έλαια σιλικόνης και όχι σε παράνομο φορτίο.
Με την παρεμπίπτουσα, λοιπόν, αγωγή ο ΟΣΕ «δείχνει» τις εταιρείες Bayer και Siemens ως υπεύθυνες για τυχόν «ελαττωματικά» έλαια σιλικόνης, ενώ σε περίπτωση που η αγωγή των 80 εκατ. ευρώ γίνει δεκτή, ζητεί από τους δύο γερμανικούς κολοσσούς να καταβάλουν το οποιοδήποτε ποσό αποζημίωσης επιδικαστεί σε βάρος του ΟΣΕ. Επίσης, με την παρεμπίπτουσα αγωγή ο ΟΣΕ ζητεί να αναγνωριστεί ευθύνη και της Hellenic Train στην καταβολή αποζημίωσης και μάλιστα σε ποσοστό που να καλύπτει τα 2/3 της συνολικής αποζημίωσης, με το σκεπτικό ότι φέρουν ευθύνη οι μηχανοδηγοί της Hellenic Train.
Η κίνηση αυτή του ΟΣΕ εγείρει νέα δεδομένα στην υπόθεση των Τεμπών, καθώς οι γερμανικές εταιρείες θα κληθούν να αποδείξουν εάν πράγματι ευθύνονται τα έλαια σιλικόνης για την έκρηξη και την πυρκαγιά που ακολούθησε. Εάν υπάρξει καταδίκη, τότε ανοίγει ο δρόμος για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων σε βάρος των δύο εταιρειών από συγγενείς θυμάτων και τραυματιών. Εάν όμως αποδειχθεί ότι δεν φέρουν ευθύνη, τότε η υπόθεση των Τεμπών λαμβάνει άλλες διαστάσεις, καθώς είτε Hellenic Train και ΟΣΕ δεν τήρησαν τα πρωτόκολλα συντήρησης και εφαρμογής για τα έλαια σιλικόνης, είτε η πυρόσφαιρα οφείλεται σε άλλη αιτία που η δικαστική έρευνα έχει αποκλείσει (παράνομο φορτίο).
Επιρρίπτει ευθύνες
Ως παρεμπίπτουσα αγωγή θεωρείται, σύμφωνα με νομικές πηγές, αυτή που ασκείται στο πλαίσιο μιας ήδη υφιστάμενης δίκης μεταξύ των ίδιων διαδίκων και περιέχει μεταγενέστερο αίτημά τους. Στην προκειμένη περίπτωση ο ΟΣΕ στρέφεται κατά Siemens, Bayer και Hellenic Train ζητώντας η παρεμπίπτουσα αγωγή να συνενωθεί και να συνεκδικαστεί με την κύρια αγωγή.
Σε ό,τι αφορά τις γερμανικές εταιρείες, ο ΟΣΕ αναφέρεται σε όσα υπογραμμίζονται στην κύρια αγωγή της οικογένειας Τηλκερίδη. Ότι δηλαδή είναι «παραγωγοί ελαττωματικών προϊόντων» και επομένως στοιχειοθετείται «αδικοπρακτική ευθύνη» των δύο εταιρειών. Σε αυτόν τον ισχυρισμό βέβαια έχει προβεί η οικογένεια Τηλκερίδη στην κύρια αγωγή, με βάση την έρευνα της ελληνικής Δικαιοσύνης και τα πορίσματα εμπειρογνωμόνων που αποτελούν μέρος της δικογραφίας που έχει σχηματιστεί για την τραγωδία των Τεμπών.
Όπως επισημαίνεται στην παρεμπίπτουσα αγωγή, ο ΟΣΕ «διαχειρίζεται και παρέχει τη σιδηροδρομική υποδομή, δηλαδή τις σιδηροδρομικές γραμμές επί των οποίων κινούνται οι αμαξοστοιχίες». Επίσης «έχει την ευθύνη για τη λειτουργία, τη συντήρηση, την αναβάθμιση και την ανακαίνιση της σιδηροδρομικής υποδομής στο δίκτυο, καθώς και την ευθύνη για τη συμμετοχή και για την ανάπτυξή τους, σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών». Ωστόσο, ο ΟΣΕ «δεν έχει ευθύνη ούτε για τις αμαξοστοιχίες, ούτε και για τις ηλεκτρομηχανές, ούτε για τους μετασχηματιστές, ούτε για τα έλαια που χρησιμοποιούνται για τη λειτουργία τους».
Επομένως, εφόσον κριθεί ότι «συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου για την αδικοπρακτική ευθύνη του παραγωγού ελαττωματικών προϊόντων, τέτοια ευθύνη δεν έχει, ούτε μπορεί να αποδοθεί στον ΟΣΕ». Αντίθετα, ως «μόνοι υπεύθυνοι θα είναι κατά την κύρια αγωγή οι φερόμενοι ως παραγωγοί των φερόμενων ως ελαττωματικών ελαίων σιλικόνης», δηλαδή η Bayer και η Siemens.
«Επειδή κατόπιν των ανωτέρω, όλως επικουρικώς, στην περίπτωση που γίνει δεκτή η κύρια αγωγή και υποχρεωθεί η εταιρεία μας να καταβάλει στους κυρίως ενάγοντες οποιοδήποτε ποσό λόγω συνδρομής αδικοπρακτικής ευθύνης του παραγωγού ελαττωματικών προϊόντων, θα πρέπει η Bayer και η Siemens να υποχρεωθούν με απόφαση προσωρινά εκτελεστή να καταβάλουν, εις ολόκληρον η κάθε μία στην εταιρεία μας, το σύνολο (100%) επί οποιουδήποτε ποσού κατά κεφάλαιο, τόκους και δικαστική δαπάνη υποχρεωθεί η εταιρεία μας να καταβάλει στους ενάγοντες της κύριας αγωγής με νόμιμο τόκο από την επίδοση της παρούσας, άλλως από την ημερομηνία καταβολής σε αυτούς, μέχρι την εξόφληση», τονίζεται χαρακτηριστικά στην παρεμπίπτουσα αγωγή του ΟΣΕ.
Τα ρίχνει στους μηχανοδηγούς
Εκτός από τις γερμανικές εταιρείες, ο ΟΣΕ στρέφεται κατά και της εταιρείας Hellenic Train. Πιο αναλυτικά, ο ΟΣΕ αναγνωρίζει την υπαιτιότητα του σταθμάρχη της Λάρισας το μοιραίο βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023 για τη «λανθασμένη διευθέτηση της πορείας της αμαξοστοιχίας IC 62». Ωστόσο, στην παρεμπίπτουσα αγωγή γίνεται λόγος για «βαριά συνυπαιτιότητα των δύο μηχανοδηγών της επιβατικής αμαξοστοιχίας».
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του ΟΣΕ, οι δύο μηχανοδηγοί «όφειλαν να επαναλάβουν μέσω του συστήματος ραδιοεπικοινωνίας VHF το περιεχόμενο του δελτίου ειδοποίησης – υποδείγματος 1001 που έλαβαν από τον σταθμάρχη Λάρισας, κατά την αναχώρησή τους από τον σταθμό της Λάρισας, έτσι ώστε να επιβεβαιώσουν την πορεία της επιβατικής αμαξοστοιχίας».
Επιπλέον, οι δύο μηχανοδηγοί «όφειλαν να προβούν σε άμεση πέδηση και ακινητοποίηση της αμαξοστοιχίας αμέσως μόλις αντιλήφθηκαν ότι έφευγαν από την κανονική γραμμή πορείας τους και εισέρχονταν στη γραμμή καθόδου, χωρίς να έχουν λάβει από τον σταθμάρχη το ειδικό δελτίο ειδοποίησης – υπόδειγμα 1001 που να περιλαμβάνει τέτοια εντολή (περί αλλαγής γραμμής), το οποίο απαρεγκλίτως αποστέλλεται σε περίπτωση αλλαγής γραμμής σύμφωνα με τον Κανονισμό Κυκλοφορίας και Ελιγμών του Γενικού Κανονισμού Κίνησης, όπως επισημαίνεται.
Ο ΟΣΕ υποστηρίζει ακόμη ότι οι δύο μηχανοδηγοί ήταν «έμπειροι και είχαν κάνει το ίδιο δρομολόγιο πολλές φορές». Επομένως «δεν υπάρχει περίπτωση να μην αντιλήφθηκαν ότι εισήλθαν σε γραμμή καθόδου», όπου κινούνταν για τουλάχιστον 12 λεπτά. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι η οικογένεια του αδικοχαμένου μηχανοδηγού της επιβατικής αμαξοστοιχίας έχει επανειλημμένως καταγγείλει ενώπιον των Αρχών ότι ο μηχανοδηγός είχε σταματήσει εντελώς, στη μέση του πουθενά, την αμαξοστοιχία, αμέσως μετά την αναχώρηση από τη Λάρισα, πιθανότατα γιατί είχε αντιληφθεί ότι κάτι δεν πήγαινε καλά και ζήτησε εντολές. Επίσης, η οικογένεια είχε υποστηρίξει πως το χρονικό διάστημα που η αμαξοστοιχία είχε σταματήσει στη μέση του πουθενά, υπάρχει ένα ανεξήγητο κενό στις συνομιλίες που έχουν καταγραφεί, κάτι που όπως ισχυρίζεται σημαίνει ότι κάποιες επικοινωνίες έχουν διαγραφεί προκειμένου να ενοχοποιηθούν οι δύο μηχανοδηγοί.
Ο ΟΣΕ λοιπόν στην αγωγή σε βάρος της Hellenic Train ζητεί να αναγνωριστεί ότι το μέτρο της ευθύνης της Hellenic Train στην επέλευση του ατυχήματος ανέρχεται σε ποσοστά 2/3, ενώ του ΟΣΕ σε 1/3. Αυτό σημαίνει πρακτικά πως εάν ο ΟΣΕ υποχρεωθεί να αποζημιώσει την οικογένεια Τηλκερίδη, τότε επί του ποσοστού αποζημίωσης που θα επιδικαστεί, η Hellenic Train θα πρέπει να καταβάλει τα 2/3 του συνολικού ποσού και το υπόλοιπο o ΟΣΕ.
Η αγωγή 80 εκατομμυρίων ευρώ
Η κύρια αγωγή της οικογένειας Τηλκερίδη κατατέθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λάρισας και στρέφεται κατά των Bayer, Siemens, Hellenic Train και ΟΣΕ, από τις οποίες ζητεί αποζημίωση ύψους 80 εκατ. ευρώ για ψυχική οδύνη λόγω του θανάτου του 23χρονου Άγγελου από την έκρηξη και την πυρκαγιά που προκάλεσαν τα έλαια σιλικόνης.
Η αγωγή αποζημίωσης βασίζεται στα στοιχεία της δικαστικής έρευνας που συγκέντρωσε ο εφέτης ανακριτής, όπως επίσης και στις πραγματογνωμοσύνες που αποτελούν αντικείμενο της δικογραφίας που έχει σχηματιστεί. Δηλαδή στην έκθεση του Γενικού Χημείου του Κράτους, στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης των δικαστικών πραγματογνωμόνων που όρισε η Τροχαία Λάρισας, στην έκθεση που συνέταξε ο καθηγητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ Νίκος Καρώνης, στις εκθέσεις της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ., στα ηχητικά και ψηφιακά πειστήρια κ.τ.λ.
Όπως επισημαίνεται στην αγωγή αποζημίωσης, ο εφέτης ανακριτής αξιολόγησε όλα τα δεδομένα και «απεφάνθη ότι για την ανάφλεξη, την πυρόσφαιρα και την πυρκαγιά που ακολούθησε με αποτέλεσμα να απανθρακωθούν 27 από τους επιζώντες, σύμφωνα πάντα με τις ιατροδικαστικές εκθέσεις που συντάχθηκαν από την Ιατροδικαστική Υπηρεσία Λάρισας ευθύνονται τα έλαια σιλικόνης».
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται για όλα αυτά, «υπήρξαν επιφυλάξεις από συγγενείς των απανθρακωμένων». Γι’ αυτόν τον λόγο ο Παύλος Ασλανίδης κατέθεσε αίτημα στον εφέτη ανακριτή με το οποίο ζήτησε την εκταφή του γιου του ώστε να γίνουν «τοξικολογικές και βιοχημικές εξετάσεις στη σορό του προκειμένου να εξακριβωθούν τα ακριβή αίτια του θανάτου, καθώς και τι ήταν αυτό που τον προκάλεσε». Όμως το «αίτημα αυτό απορρίφθηκε και για τον λόγο αυτόν κατέθεσε αίτημα προσφυγής στο Συμβούλιο Εφετών, το οποίο επίσης απορρίφθηκε».
Δηλαδή, «σύμφωνα με τις αποφάσεις του εφέτη ανακριτή και των μελών του Συμβουλίου Εφετών υπάρχει η βεβαιότητα ότι την αποκλειστική ευθύνη για την ανάφλεξη, τη δημιουργία πυρόσφαιρας και την πυρκαγιά φέρουν τα έλαια σιλικόνης, και μάλιστα συγκεκριμένος τύπος ελαίων» που κατασκευάζεται από την Bayer.
Νέες πραγματογνωμοσύνες
Η οικογένεια λοιπόν του αδικοχαμένου Άγγελου Τηλκερίδη, εκτός από την καταβολή αποζημίωσης, ζητεί από το δικαστήριο να διατάξει τη «διενέργεια δικαστικής πραγματογνωμοσύνης ως προς τη συμβολή των ελαίων σιλικόνης και το κατά πόσον αυτά είναι υπεύθυνα για την ανάφλεξη, την πυρόσφαιρα και την πυρκαγιά που επακολούθησε μετά τη σύγκρουση, με αποτέλεσμα να απανθρακωθούν 27 επιβάτες, οι οποίοι είχαν επιζήσει της σύγκρουσης». Παράλληλα ζητεί να διαταχθεί η «διενέργεια δικαστικής πραγματογνωμοσύνης ως προς τη γνησιότητα των τριών βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας από τη σήραγγα του Πλαταμώνα και τη σήραγγα των Τεμπών, τα οποία επικαλείται ο εφέτης ανακριτής, και σύμφωνα με τα οποία δεν προκύπτει μεταφερόμενο φορτίο από την αμαξοστοιχία, και την ευθύνη για την ανάφλεξη, την πυρόσφαιρα και την πυρκαγιά αποδίδει στα έλαια σιλικόνης».
Επίσης, η οικογένεια του 23χρονου Άγγελου ζητεί από το δικαστήριο να προσκομιστούν μια σειρά από έγγραφα των εταιρειών που σχετίζονται με την προέλευση των ελαίων σιλικόνης και την ασφάλειά τους: όπως, για παράδειγμα, τιμολόγια σχετικά με την αγορά των ελαίων σιλικόνης και ποιος τα προμηθεύτηκε, πιστοποιητικά ασφαλείας της Bayer για τα έλαια σιλικόνης, καθώς και τεστ δειγματοληπτικού ελέγχου στα οποία υποβλήθηκαν πριν από την κυκλοφορία τους, δελτία συντήρησης των ελαίων σιλικόνης κ.τ.λ.
