Με ανακοίνωσή της το μεσημέρι της Τετάρτης 7 Ιανουαρίου, η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων εκφράζει την αντίθεσή της στην προσφάτως υιοθετηθείσα πρακτική της καθαρογραφής αθωωτικών αποφάσεων.
Η Ένωση ζητά τη σύγκληση της Ολομέλειας των Δικαστών του Εφετείου Αθηνών, καθώς και την από κοινού κλήση της με το Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, προκειμένου να εκφραστεί η φωνή των δικηγόρων σχετικά με το εν λόγω ζήτημα.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων εκφράζει την αντίθεσή της στην προσφάτως υιοθετηθείσα πρακτική της καθαρογραφής αθωωτικών αποφάσεων.
Η άρνηση αποτύπωσης του σκεπτικού και των πρακτικών της αθωωτικής ποινικής δίκης:
1) Παραβιάζει το τεκμήριο αθωότητας και το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα του σεβασμού της προσωπικότητα και της δίκαιης δίκης. Τούτο, διότι ο κριθείς ως αθώος με απόφαση της Δικαιοσύνης στερείται της δυνατότητας να αποτυπωθεί δημόσια το σκεπτικό του φυσικού δικαστού που έκρινε περί της αθωότητας του. Αντιθέτως τα κατηγορητήρια, τα κλητήρια θεσπίσματα και παραπεμπτικά βουλεύματα καθώς και οι τυχόν πρωτόδικες καταδικαστικές αποφάσεις παραμένουν γραπτά με δυσμενές περιεχόμενο για αυτόν.
2) Εμποδίζει την πρόοδο της νομολογίας ιδίως σε φιλελεύθερες υπερασπιστικές δικαστικές αποφάσεις και περιφρονεί το μόχθο των συμπραττόντων λειτουργών της δικαιοσύνης – δικηγόρων που αυξάνεται ολοένα στις ποινικές δίκες με την επιμέλεια σύνταξης αυτοτελών ισχυρισμών, ενστάσεων, αντιρρήσεων, δηλώσεων και υπομνημάτων για καταχώριση στα πρακτικά. Εν τέλει εμποδίζει την πρόοδο της ίδιας της νομικής επιστήμης.
3) Κωλύει την άσκηση ένδικων μέσων εναντίον αθωωτικών αποφάσεων στο μέτρο που αυτή εξαρτάται από την καταχώριση στο ειδικό βιβλίο η οποία με τη σειρά της προϋποθέτει γραφή πρακτικών και σκεπτικού.
4) Κωλύει την άσκηση εννόμων δικαιωμάτων του αθωωθέντος εναντίον ψευδομαρτύρων ή ψευδομηνυτών, αφού αρνείται αδικαιολόγητα να τον εξοπλίσει με το αποδεικτικό στοιχείο που αποκαλύπτει το αληθές των ισχυρισμών του.
5) Καθιστά αδύνατη κάθε διαδικασία διόρθωσης η συμπλήρωσης (άρθρου 145 Κ.Ποιν.Δ.)
6) Ματαιώνει τη λήψη της από οποιονδήποτε τρίτο έχοντα έννομο συμφέρον (άρθρο 147 Κ.Ποιν.Δ.)
7) Παραβιάζει τη δημοσιότητα της δίκης, αφού αυτή αναμφίβολα εκδηλώνεται και με την δημοσιοποίηση του σκεπτικού της αθωωτικής απόφασης που δεν απαγγέλλεται ποτέ στο ακροατήριο.
8) Παραβιάζει τη δυνατότητα ελέγχου της αιτιολογίας της δικαστικής απόφασης τόσον από τον λαό όσον και από τα υπερκείμενα δικαστικά όργανα, αφού ο έλεγχος της αιτιολογίας προϋποθέτει αυτονόητα τη διατύπωση της.
9) Ενισχύει την αδιαφάνεια δικαστικών κρίσεων και την έλλειψη λογοδοσίας των δικαστών.
Η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων εκφράζει την εναντίωση της στην πρακτική της άρνησης καθαρογραφής των αθωωτικών αποφάσεων που δυστυχώς έχει γενικευθεί στα Εφετεία και Πρωτοδικεία της χώρας.
Αποτελεί κατά την άποψη μας επιβλαβή για την νομική επιστήμη πρακτική. Τούτο διότι εξαϋλώνει την νομολογία από σκεπτικό που υιοθετεί ενστάσεις και αυτοτελείς ισχυρισμούς. Κατά λογική συνέπεια προκύπτει ποιοτική υποβάθμιση των βάσεων δεδομένων.
Στο Εφετείο Αθηνών ισχύει η υπ. αριθμ. 2273/21.7.2020 Απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, πού έλαβε υπόψη τη γνώμη της Ολομέλειας των Δικαστών του Εφετείου Αθηνών, όπως αυτή αναφέρεται στην με αριθμό 3/2020 απόφαση περί του καθορισμού του είδους των ποινικών αποφάσεων που δεν είναι αναγκαία η καθαρογραφή τους. Η απόφαση αυτή ελήφθη με την παρουσία του 1/3 περίπου των δικαστών που υπηρετούν στο Εφετείο της Αθήνας. Επισημαίνεται ότι δεν εκλήθησαν να εκφράσουν άποψη ο Δ.Σ.Α, η Ε.Δ.Ε. και οι επιστημονικές ενώσεις.
Η καθαρογραφή των αθωωτικών αποφάσεων στην περίπτωση που το ζητά ο κατηγορούμενος που αθωώθηκε ή ο παραστάς συνήγορος και χωρίς την ανάγκη επίκλησης οποιουδήποτε ειδικού έννομου συμφέροντος οφείλει να οδηγεί αμελλητί στην καθαρογραφή μιας αθωωτικής απόφασης. Αυτό αφορά όλες τις αποφάσεις, για τις οποίες αυτό ζητηθεί, δηλαδή και για τις ήδη εκδοθείσες και όχι μόνον για το μέλλον.
Ζητούμε η Ολομέλεια των Δικαστών του Εφετείου Αθηνών να συγκληθεί προκειμένου να εξετάσει το μείζον αυτό ζήτημα. Η βαρύτητα της απόφασης που θα λάβει είναι καθοριστική και για τη θέση των ολομελειών των άλλων δικαστηρίων της χώρας.
Ζητούμε να κληθούμε από κοινού με τον ΔΣΑ να εκφράσουμε την άποψη μας επί του ζητήματος αυτού.
Αθήνα, 07-01-2026
