Η εκπαίδευση στην Αθήνα

Λίγους μήνες μετά, η ΔΑΕΕ είναι γεγονός! Στις 13 Φεβρουαρίου του 2000 υπογράφεται το Προεδρικό Διάταγμα 3/2000 με το οποίο: «Συνιστάται στο Πυροσβεστικό Σώμα, Ειδική Υπηρεσία, με τον τίτλο: «Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.)». Η ΔΑΕΕ, «υπάγεται απευθείας στο Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος και έχει ως κύρια αποστολή τη διατήρηση και προστασία της δημόσιας ασφάλειας από τα εγκλήματα εμπρησμού» αναφέρεται στο σχετικό ΠΔ.

Στην ουσία «αποτελεί την Προϊσταμένη Αρχή σε θέματα αρμοδιότητάς της, καθοδηγεί, κατευθύνει και συντονίζει τη δράση των Ανακριτικών Γραφείων, αυτοτελών και μη, των Υπηρεσιών του Πυροσβεστικού Σώματος καθώς και του προσωπικού τους, στο οποίο διαβιβάζει τις αναγκαίες οδηγίες και διαταγές για την επιτυχή διεξαγωγή του έργου τους».
Μεταξύ άλλων, η ΔΑΕΕ «ενεργεί για την πρόληψη και καταστολή κάθε ενέργειας, από οποιονδήποτε και αν προέρχεται..», ακόμη «επιλαμβάνεται της διερεύνησης και του χειρισμού εξαιρετικά σοβαρών περιστατικών εμπρησμού, όπως είναι ιδίως αυτός που προκαλείται από οργανωμένη εγκληματική δράση» αλλά και εντοπίζει και συλλαμβάνει τους εμπρηστές κτλ.

Ως πρώτο επικεφαλής της ΔΑΕΕ, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης όρισε τον Ανδριανό Γκουρμπάτση, ενώ παράλληλα φρόντισε μετά από εισήγηση του μετέπειτα αντιστρατήγου και υπαρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, να προχωρήσει σε όλες τις ενέργειες ώστε οι υπηρετούντες στη νέα Διεύθυνση να λάβουν την απαραίτητη εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, ο κ. Γκουρμπάτσης ενημέρωσε το Μιχάλη Χρυσοχοΐδη για την ύπαρξη ενός τμήματος στο FBI και τη δασική υπηρεσία των ΗΠΑ που ήταν εξπέρ στην εξιχνίαση των πυρκαγιών. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης δεν χάνει χρόνο. Τηλεφωνεί απευθείας στον τότε πρέσβη της Ελλάδος στις ΗΠΑ και τον ενημερώνει σχετικά. Λίγες εβδομάδες μετά καταφθάνει στην Ελλάδα κλιμάκιο του FBI και της Δασικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ. Η αποστολή τους ήταν συγκεκριμένη: Να εκπαιδεύσουν τα στελέχη της νέας Διεύθυνσης υπό τον Ανδριανό Γκουρμπάτση.

Επιτυχίες με το «καλημέρα» 

Μετά το πέρας της εκπαίδευσης τα στελέχη της ΔΑΕΕ έπεσαν απευθείας στα βαθιά. Από την πρώτη κιόλας χρονιά λειτουργίας κατάφεραν να εξιχνιάσουν μιά σειρά από εμπρησμούς. «Είχαμε πολύ καλές επιτυχίες. Από την πρώτη χρονιά, το 2000, εξιχνιάσαμε οργανωμένα κυκλώματα και συλλάβαμε σχεδόν 150 εμπρηστές», λέει μιλώντας στη «Μ» ο κ. Γκουρμπάτσης. Σημειώνεται πως από τη λειτουργία της ΔΑΕΕ μέχρι και σήμερα τηρείται οργανωμένο αρχείο εμπρηστών, κάτι που είναι εξαιρετικά χρήσιμο στις έρευνες.

Μία από τις μεγάλες επιτυχίες της ΔΑΕΕ ήταν το 2001 η εξάρθρωση οργανωμένου κυκλώματος εμπρησμών που λειτουργούσε στην Αίγινα. Συγκεκριμένα ως μέλη του κυκλώματος φέρονταν πυροσβέστες, ζωοφιλικό σωματείο και δασικός υπάλληλος. Τα μέλη του οργανωμένου κυκλώματος έβαζαν φωτιές σε εκτάσεις, οι οποίες στη συνέχεια αποχαρακτηρίζονταν και πωλούνταν μέσω συμβολαιογράφου στο ζωοφιλικό σωματείο. Με τον τρόπο αυτό το ζωοφιλικό σωματείο εισέπραττε όλο και περισσότερα κοινοτικά κονδύλια.

Μία ακόμη υπόθεση που θυμάται χαρακτηριστικά ο κ. Γκουρμπάτσης, ήταν και αυτή στις Σπέτσες. Μετά από έρευνα της ΔΑΕΕ το καλοκαίρι του 2000, έπειτα από καταστροφική πυρκαγιά που κατέκαψε 7.000 στρέμματα δάσους, διαπιστώθηκε ύπαρξη ευθυνών του τότε δημάρχου του νησιού, συγγενικού του προσώπου και πυροσβεστών. Το πόρισμα παραδόθηκε στην Εισαγγελία Πειραιά. Ο τότε εισαγγελέας ποινικής δίωξης Γρήγορης Πεπόνης παρήγγειλε την άσκηση ποινικών διώξεων με βάση το πόρισμα Γκουρμπάτση. Ήταν μια ακόμη επιτυχία της ΔΑΕΕ.

Σταδιακά το ενδιαφέρον τόσο της φυσικής όσο και της πολιτικής ηγεσίας για τη ΔΑΕΕ ατόνισε τα επόμενα χρόνια. Ίσως γιατί δεν αντιλαμβάνονταν τη σημασία της λειτουργίας της Διεύθυνσης απέναντι στα οργανωμένα κυκλώματα εμπρηστών. Μάλιστα κάποια στιγμή αρχηγός της Πυροσβεστικής σκέφτηκε ακόμη και να καταργήσει τη ΔΑΕΕ, δίχως ευτυχώς να προχωρήσει σε αυτή την ενέργεια.

 Εκτόξευση συλλήψεων το φετινό καλοκαίρι 

Ωστόσο τα τελευταία χρόνια η ΔΑΕΕ έχει κάνει άλματα ως προς τη λειτουργία της. Ειδικά από το 2024 μέχρι και σήμερα, υπό την διοίκηση του Αντιπύραρχου, Γιάννη Δημακογιάννη. Το δείχνουν άλλωστε τα επίσημα στατιστικά στοιχεία με τον αριθμό των συλλήψεων εμπρηστών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΔΑΕΕ, τη φετινή αντιπυρική περίοδο είχαν πραγματοποιηθεί μέχρι και τις 12 Αυγούστου 283 συλλήψεις. Πρόκειται για αριθμό ρεκόρ και ενώ ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η φετινή αντιπυρική περίοδος.

Πιο αναλυτικά με βάση πάντα τα επίσημα στοιχεία της ΔΑΕΕ, κατά την περίοδο 2014–2023, οι ετήσιες συλλήψεις κυμαίνονταν από 121 έως 239.

Συγκεκριμένα το 2014 ανήλθαν σε 150, το 2015 σε 121, το 2016 σε 193, το 2017 σε 188, το 2018 σε 144, το 2019 σε 153, το 2020 σε 239, το 2021 σε 229, το 2022 σε 228, και το 2023 σε 206.Από το 2024 και μετά η ΔΑΕΕ απογειώνεται! Οι συλλήψεις εκτοξεύονται κατά 108,7% σε σχέση με το 2024 και αγγίζουν τις 430, από 206 που ήταν το 2023. Δεν επρόκειτο για συγκυριακή χρονιά. Το 2025 οι συλλήψεις ανήλθαν περίπου στα ίδια επίπεδα, φθάνοντας τις 423.

Ρεκόρ και στις προφυλακίσεις εμπρηστών 

Δεν είναι μόνο η κατακόρυφη αύξηση των συλλήψεων εμπρηστών που δείχνει την εξαιρετική δουλειά που γίνεται στη ΔΑΕΕ. Μεγάλο ενδιαφέρον έχει και ο αριθμός των συλληφθέντων που προφυλακίστηκαν με εντολή ανακριτή και εισαγγελέα, μετά τις απολογίες τους. Συγκεκριμένα από το 2024 έως και τις 12 Αυγούστου του 2026, προφυλακίστηκαν 33 συνολικά συλληφθέντες, ενώ από το 2014 έως το 2023 είχαν προφυλακιστεί μόλις 6.

Δηλαδή, οι 33 προφυλακίσεις της περιόδου 2024–2026 αντιστοιχούν στο 84,6% όλων των προφυλακίσεων που έχουν καταγραφεί από το 2014 έως σήμερα.

Ο αριθμός των προφυλακίσεων αντανακλά την ποιότητα του έργου της ΔΑΕΕ. Οι δικογραφίες που σχηματίζονται αξιολογούνται νομικά από εισαγγελέα και ανακριτή που χρεώνονται την κάθε υπόθεση. Τυχόν προφυλάκιση σημαίνει ισχυρή τεκμηρίωση με βάση τα στοιχεία που έχει συλλέξει η ΔΑΕΕ.

«Αυτή τη στιγμή η ΔΑΕΕ είναι στα καλύτερα δυνατά επίπεδα. Έχει κάνει μέχρι στιγμής πάνω 270 συλλήψεις. Έχει πάει πάρα πολύ καλά» τονίζει στη «Μ» ο κ. Γκουρμπάτσης. Πράγματι από το 2024 και μετά η ΔΑΕΕ έχει υιοθετήσει μια εντελώς διαφορετική επιχειρησιακή αντίληψη και νοοτροπία που βασίζεται στην εξειδίκευση, την επιστημονική γνώση και την συστηματικότερη έρευνα επί του πεδίου σύμφωνα με πηγές από την Πυροσβεστική. Ένα από τα κομβικά σημεία που σχετίζεται με την αναβάθμιση της ΔΑΕΕ είναι ενίσχυση της με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και ειδικά καταρτισμένους αξιωματικούς.

Η εξειδίκευση αφορά σε ανάλυση δεδομένων, αξιολόγηση δεικτών, χαρτογράφη συμβάντων κτλ. ενώ η επιστημονική γνώση συνδυάζεται με σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία, όπως μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), ψηφιακές βάσεις δεδομένων, χαρτογραφικές εφαρμογές και επιχειρησιακά δεδομένα.

Τα 37 ανακριτικά κλιμάκια σε όλη τη χώρα 

Ιδιαίτερα θετική είναι και η λειτουργία από τον Ιούνιο του 2026 ενός δικτύου σε ολόκληρη τη χώρα 37 Ανακριτικών Κλιμακίων Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού –(ΑΚΑΕΕ) που λειτουργούν υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του επικεφαλής της ΔΑΕΕ. Τα κλιμάκια, ιδρύθηκαν με το νόμο 5281 του 2026 και ουσιαστικά παρέχουν τη δυνατότητα να φτάσουν γρήγορα στον τόπο εκδήλωσης μιας πυρκαγιάς, να συλλέξουν στοιχεία, υλικό και να εξετάσουν μάρτυρες, να προστατεύουν την περιοχή έναρξης της πυρκαγιάς και να συσχετίσουν τα δεδομένα με τις καιρικές συνθήκες.

Σύμφωνα με πηγές της Πολιτικής Προστασίας, η ρύθμιση αυτή έρχεται να αντιμετωπίσει ένα χρόνιο πρόβλημα, αυτό της απώλειας κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων κατά τις πρώτες ώρες μετά από ένα συμβάν ενώ θα συμβάλλει στην αμεσότερη διερεύνηση των αιτιών των πυρκαγιών.

Ένα ακόμη νομοθέτημα που συμβάλλει στην πιο εύρυθμη λειτουργία της ΔΑΕΕ είναι και ο νόμος 5214/2025 που περιέχει «Διατάξεις για την Πολιτική Προστασία και το Πυροσβεστικό Σώμα». Συγκεκριμένα το άρθρο 6 για την Εποπτεία της ΔΑΕΕ, ορίζει ρητά πως «η αυτεπάγγελτη προανάκριση και η προκαταρκτική εξέταση, που ενεργούνται από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) του π.δ. 3/2000 (Α’ 6), εποπτεύονται από Αντεισαγγελέα Εφετών Αθηνών». Αυτό είναι σημαντικό, καθώς ο εποπτεύων εισαγγελέας έχει καλύτερη γνώση της λειτουργίας της ΔΑΕΕ, τυχόν ζητημάτων που μπορεί να προκύπτουν κτλ.

Στο… μικροσκόπιο τα αιολικά πάρκα της χώρας

Τις τελευταίες μέρες η ΔΑΕΕ έχει αναλάβει με εισαγγελική εντολή μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση. Συγκεκριμένα η εποπτεύουσα Εισαγγελέας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ), κατόπιν συνεννόησης με τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, παρήγγειλε τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης σε πανελλαδικό επίπεδο, με αντικείμενο τη διερεύνηση τυχόν αξιόποινων πράξεων που σχετίζονται με εγκαταστάσεις αιολικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Αφορμή στάθηκε η μεγάλη πυρκαγιά στη Βοιωτία, όπου μετά από έρευνα της ΔΑΕΕ πραγματοποιήθηκαν συλλήψεις , καθώς διαπιστώθηκε ότι στο ιδιωτικό δίκτυο μεταφοράς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από ανεμογεννήτριες προς το κεντρικό δίκτυο ηλεκτροδότησης σημειώθηκε ταλάντωση των αγωγών, η οποία προκάλεσε σπινθηρισμούς που είχαν ως αποτέλεσμα την έναρξη της πυρκαγιάς.
Στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης, η ΔΑΕΕ θα διερευνήσει εάν υπάρχουν και λειτουργούν στην ελληνική επικράτεια αιολικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς τις προβλεπόμενες άδειες.Παράλληλα, θα εξεταστεί εάν στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις τηρούνται οι προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές που αφορούν την εγκατάσταση, τη συντήρηση και τη λειτουργία τους. Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στα αιολικά πάρκα που έχουν απασχολήσει κατά το παρελθόν τις Αρχές εξαιτίας περιστατικών φωτιάς ή πυρκαγιάς.

*Όπως δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΜΠΑΜ στο Ρεπορτάζ της Κυριακής