Η Ένωση Διοικητικών Δικαστών χαράσσει τις δικές της «κόκκινες γραμμές» στη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, στηρίζοντας αλλαγές που ενισχύουν την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, αλλά απορρίπτοντας κατηγορηματικά προτάσεις όπως η ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου, η συνταγματική κατοχύρωση δημοσιονομικών περιορισμών και η αναθεώρηση του άρθρου 16 για την ανώτατη εκπαίδευση.
Με αναλυτικό υπόμνημά της, η Ένωση καταθέτει τις θέσεις της ενόψει της αναθεωρητικής διαδικασίας, επιμένοντας ότι οι συνταγματικές αλλαγές πρέπει να ενισχύσουν τις θεσμικές εγγυήσεις και όχι να περιορίσουν τα δικαιώματα των πολιτών ή την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Στο επίκεντρο των προτάσεών της βρίσκεται η αναθεώρηση του άρθρου 90 για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων. Η Ένωση ζητά να αποσυνδεθεί η διαδικασία από την εκάστοτε κυβέρνηση και να καθιερωθεί σύστημα δεσμευτικής προεπιλογής από το ίδιο το δικαστικό σώμα, με τελική επικύρωση από τη Βουλή.
Παράλληλα, εισηγείται την άρση της συνταγματικής απαγόρευσης της απεργίας για τους δικαστικούς λειτουργούς, την κατάργηση της δυνατότητας του υπουργού Δικαιοσύνης να κινεί πειθαρχικές διαδικασίες κατά δικαστών, καθώς και την καθιέρωση τριετούς ασυμβίβαστου για τους αποχωρούντες δικαστικούς λειτουργούς πριν από την ανάληψη δημόσιων αξιωμάτων ή θέσεων ευθύνης.
Στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, προτείνει την αυστηροποίηση του άρθρου 24, με στόχο την ακόμη ισχυρότερη συνταγματική προστασία των δασών και των αναδασωτέων εκτάσεων.
Οι προτάσεις που απορρίπτει
Η Ένωση εμφανίζεται, ωστόσο, κάθετα αντίθετη σε σειρά προτάσεων που θεωρεί ότι αλλοιώνουν θεμελιώδεις συνταγματικές αρχές.
Πρώτη μεταξύ αυτών είναι η ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου ή η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (Α.Ε.Δ.). Όπως επισημαίνει, ο διάχυτος και παρεμπίπτων έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων από όλα τα δικαστήρια αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό του ελληνικού συνταγματικού συστήματος και δεν πρέπει να αντικατασταθεί από συγκεντρωτικό μοντέλο συνταγματικού ελέγχου.
Εξίσου αρνητική είναι η θέση της απέναντι στην αναθεώρηση του άρθρου 79, με την οποία θα εισάγονταν συνταγματικοί κανόνες δημοσιονομικής ισορροπίας. Σύμφωνα με την Ένωση, μια τέτοια ρύθμιση θα λειτουργούσε ως κοινωνικός «κόφτης», δυσχεραίνοντας τη δικαστική προστασία των πολιτών έναντι περικοπών σε κοινωνικές παροχές και δικαιώματα.
Απορρίπτει επίσης οποιαδήποτε μεταβολή του άρθρου 16 που θα έθετε υπό αμφισβήτηση τον δημόσιο χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης, την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου μέσω αναθεώρησης του άρθρου 51, καθώς και κάθε πρόταση που θα οδηγούσε σε κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων μέσω του άρθρου 103.
Παράλληλα, εκφράζει την αντίθεσή της στην αύξηση των ορίων ηλικίας αφυπηρέτησης των δικαστικών λειτουργών, επισημαίνοντας ότι η ανανέωση του δικαστικού σώματος αποτελεί προϋπόθεση για την εύρυθμη απονομή της Δικαιοσύνης.
Τέλος, όσον αφορά το άρθρο 17 και τη μεταφορά συντελεστή δόμησης, προειδοποιεί ότι πιθανές αλλαγές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υπερδόμηση των περιοχών υποδοχής και σε περαιτέρω περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Η Ένωση Διοικητικών Δικαστών καταλήγει ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και των θεσμικών εγγυήσεων του κράτους δικαίου, αποφεύγοντας παρεμβάσεις που εξυπηρετούν πρόσκαιρες πολιτικές σκοπιμότητες ή περιορίζουν τα δικαιώματα των πολιτών.
