Η έκδοση μιας οικοδομικής άδειας, η τακτοποίηση ενός αυθαιρέτου, η διενέργεια ενός ελέγχου ή η βεβαίωση μιας πολεοδομικής παράβασης είναι διαδικασίες που επηρεάζουν άμεσα την περιουσία, την καθημερινότητα και την ασφάλεια των πολιτών. Η ευθύνη για τη διεκπεραίωσή τους ανήκει στις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), τις γνωστές σε όλους μας Πολεοδομίες.
Τα τελευταία χρόνια, διαδοχικές αστυνομικές έρευνες, συλλήψεις, μηνυτήριες αναφορές και πορίσματα ελεγκτικών αρχών έχουν φέρει στο φως σοβαρές καταγγελίες και ευρήματα για τη λειτουργία συγκεκριμένων υπηρεσιών σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Από την Κατερίνη και την Πάτρα έως την Κηφισιά, το Μαρούσι και τη Ρόδο, οι υποθέσεις αναδεικνύουν διαφορετικές όψεις ενός κρίσιμου ζητήματος: τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και τον έλεγχο των διαδικασιών που ρυθμίζουν τη δόμηση.
Το dikastikoreportaz.gr ανοίγει τον φάκελο «Πολεοδομίες», εξετάζοντας καταγεγραμμένες περιπτώσεις διαφθοράς σε Υπηρεσίες Δόμησης της χώρας, οι οποίες βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια διερεύνησης.
Κατερίνη: 11 συλλήψεις και 151 περιπτώσεις
Η πιο πρόσφατη υπόθεση αποκαλύφθηκε στην Κατερίνη. Την Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε μεγάλη αστυνομική επιχείρηση από την Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ., κατά την οποία συνελήφθησαν έντεκα άτομα: τέσσερις υπάλληλοι της Υπηρεσίας Δόμησης και επτά ιδιώτες επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον κατασκευαστικό κλάδο, μεταξύ των οποίων τοπογράφοι, πολιτικοί μηχανικοί, μηχανολόγοι μηχανικοί και αρχιτέκτονες.
Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, έχουν καταγραφεί 151 περιπτώσεις φερόμενων αξιόποινων πράξεων, στο πλαίσιο των οποίων φέρονται να ζητήθηκαν ή να καταβλήθηκαν χρηματικά και υλικά ανταλλάγματα συνολικής αξίας 137.932,58 ευρώ. Από το ποσό αυτό, τα 4.760,58 ευρώ αντιστοιχούν σε υλικά αγαθά.
Στις έρευνες κατασχέθηκαν 264.440 ευρώ σε μετρητά, αξιόγραφα ονομαστικής αξίας 420.000 ευρώ, 38 χρυσές λίρες Αγγλίας, τέσσερα χρυσά νομίσματα, καθώς και κοσμήματα και τιμαλφή. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται ακόμη 64 πρόσωπα, τα οποία έχουν ταυτοποιηθεί από τις Αρχές.
Κατά την αστυνομική έρευνα, υπάλληλοι της υπηρεσίας και ιδιώτες φέρονται να συνεργάζονταν για την παράνομη ή προνομιακή διεκπεραίωση πολεοδομικών υποθέσεων έναντι ανταλλαγμάτων. Σε βάρος των συλληφθέντων σχηματίστηκε δικογραφία για αδικήματα που περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, δωροληψία και δωροδοκία, παράβαση καθήκοντος, συμμορία, πλαστογραφία και άλλα αδικήματα.
Πάτρα: Στο μικροσκόπιο της Εισαγγελίας
Τον Σεπτεμβρίου του 2026, μια διαφορετική υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο στην Πάτρα. Αυτή τη φορά, στο επίκεντρο βρίσκεται μηνυτήρια αναφορά ιδιοκτήτριας ακινήτου κατά τεσσάρων προσώπων, μεταξύ των οποίων δύο στελέχη της τοπικής Υπηρεσίας Δόμησης και ιδιώτης μηχανικός.
Η καταγγελία αφορά δύο όμορες οικοδομές και συγκεκριμένες δηλώσεις πολεοδομικής υπαγωγής, στις οποίες, σύμφωνα με την ιδιοκτήτρια, τμήμα της δικής της ιδιοκτησίας εμφανίστηκε ως κοινόχρηστος χώρος, ενώ αμφισβητείται και η αποτύπωση της πρόσβασης και άλλων εγκαταστάσεων των κτιρίων.
Η υπόθεση αποκτά πρόσθετη διάσταση λόγω της αναφοράς σε Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών, το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί μέσω ΕΣΠΑ. Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι πολεοδομικές δηλώσεις που αμφισβητεί χρησιμοποιήθηκαν και σε δικαστικές διαδικασίες, προκειμένου να υποστηριχθεί η νομιμότητα συγκεκριμένων καταστάσεων. Ο φάκελος βρίσκεται πλέον στην αρμόδια Εισαγγελία για τη διερεύνηση των καταγγελιών.
Κηφισιά – Μαρούσι: Δικογραφία 3.500 σελίδων
Τον Ιούνιο του 2026 αποκαλύφθηκε ένα από τα μεγαλύτερα κυκλώματα που έχουν βρεθεί στο μικροσκόπιο των Αρχών με επίκεντρο τις Πολεοδομίες της Αττικής.
Η έρευνα των «Αδιάφθορων» της ΕΛ.ΑΣ. ξεκίνησε έπειτα από καταγγελία τον Ιούλιο του 2024 και ακολούθησε δεύτερη καταγγελία δύο μήνες αργότερα. Οι πολύμηνες έρευνες οδήγησαν στη σύλληψη έξι προσώπων και στη σχηματοποίηση ογκώδους δικογραφίας περίπου 3.500 σελίδων. Σύμφωνα με όσα περιγράφονται στη δικογραφία, υπάλληλοι των δύο ΥΔΟΜ, ιδιώτες μηχανικοί και πρόσωπα με συμμετοχή σε αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά συμβούλια φέρονται να εμπλέκονταν σε παράνομες εξυπηρετήσεις που αφορούσαν οικοδομικές άδειες, αυθαίρετες κατασκευές και ελέγχους πολεοδομικών παραβάσεων.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκαν πρώην προϊστάμενος της ΥΔΟΜ Κηφισιάς και η σύζυγός του, πρώην γενική γραμματέας του Δήμου Γαλατσίου και πρόεδρος του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κεντρικού Τομέα Αθηνών. Οι υπόλοιποι συλληφθέντες ήταν υπάλληλοι των ΥΔΟΜ Κηφισιάς και Αμαρουσίου και ιδιώτης μηχανικός, μέλος του αρμόδιου αρχιτεκτονικού συμβουλίου. Οι έξι συλληφθέντες κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι μετά τις απολογίες τους.
Η υπόθεση απέκτησε και πολιτικές προεκτάσεις, με δημοσιεύματα να συνδέουν την παραίτηση του τότε γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος με τη συγγενική σχέση του με έναν από τους κατηγορουμένους. Παράλληλα, στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και η παραίτηση του τότε γενικού γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού, λόγω της γνωριμίας του με πρόσωπο που περιλαμβάνεται στη δικογραφία. Για τη δεύτερη παραίτηση, ωστόσο, ως επίσημη αιτιολογία προβλήθηκαν λόγοι ανανέωσης. Σημειώνεται ότι κανένας από τους δύο γενικούς γραμματείς δεν ήταν μεταξύ των έξι συλληφθέντων.
Ρόδος: Ένα οργανωμένο κύκλωμα
Η υπόθεση της Ρόδου, που αποκαλύφθηκε τον Μάρτιο του 2025, αποτέλεσε μία από τις πρώτες μεγάλες ενδείξεις ότι το πρόβλημα διαφθοράς στις Πολεοδομίες δεν περιορίζεται σε μία περιοχή.
Επτά άτομα συνελήφθησαν, μεταξύ των οποίων πέντε υπάλληλοι της Πολεοδομίας και δύο ιδιώτες μηχανικοί, ύστερα από έρευνα της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων. Στη δικογραφία περιλαμβάνονται ακόμη 21 πρόσωπα, ενώ η έρευνα φέρεται να ανέδειξε ένα εκτεταμένο δίκτυο επαφών και παράνομων συναλλαγών.
Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, τα μέλη του κυκλώματος φέρονται να ζητούσαν χρηματικά ανταλλάγματα που, κατά τις αναφορές της ΕΡΤ, μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τις 100.000 ευρώ για τη διεκπεραίωση πολεοδομικών υποθέσεων. Στις έρευνες κατασχέθηκαν συνολικά περισσότερα από 600.000 ευρώ. Ενδεικτικά, στην κατοικία προϊσταμένης του τμήματος έκδοσης οικοδομικών αδειών εντοπίστηκαν 478.640 ευρώ και 21 χρυσές λίρες, ενώ στην κατοικία του αναπληρωτή διευθυντή βρέθηκαν επιπλέον 28.400 ευρώ και έξι υπηρεσιακές σφραγίδες.
Σύμφωνα με τη δικογραφία, κεντρικό συντονιστικό ρόλο φέρεται να είχε ιδιώτης πολιτικός μηχανικός, στην κατοικία του οποίου εντοπίστηκαν υπηρεσιακές σφραγίδες και απόρρητα πολεοδομικά έγγραφα. Πολίτες κατήγγειλαν ότι τους ζητήθηκαν χρήματα ακόμη και για νόμιμες διαδικασίες, ενώ άλλοι υποστήριξαν ότι δέχθηκαν πιέσεις προκειμένου να αποσύρουν καταγγελίες για πολεοδομικές παραβάσεις.
Οι κατηγορίες που αποδίδονται, κατά περίπτωση, αφορούν εγκληματική οργάνωση, δωροληψία και δωροδοκία υπαλλήλου, πλαστογραφία, εμπορία επιρροής και παράβαση καθήκοντος. Οι υπό διερεύνηση πρακτικές φέρονται να αφορούσαν την έκδοση οικοδομικών αδειών, τη διαχείριση αυθαίρετων κατασκευών, τη διενέργεια ελέγχων και την παροχή διοικητικών διευκολύνσεων έναντι ανταλλαγμάτων.
Η υπόθεση δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στο ποινικό σκέλος. Τον Ιούλιο του 2026 έγινε γνωστό ότι η Εθνική Αρχή Διαφάνειας είχε ολοκληρώσει πόρισμα 181 σελίδων για τη λειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης Ρόδου. Ο έλεγχος αφορούσε την περίοδο από την 1η Νοεμβρίου 2022 έως τις 30 Δεκεμβρίου 2024 και ανέδειξε σοβαρές παρατυπίες, μεγάλες καθυστερήσεις και χιλιάδες εκκρεμότητες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από την ΕΑΔ, εντοπίστηκαν, μεταξύ άλλων, κενά στη λειτουργία του ηλεκτρονικού συστήματος e-Άδειες, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν υποβληθεί κενά ή ανακριβή δικαιολογητικά, τα οποία στη συνέχεια μπορούσαν να τροποποιηθούν. Η έκθεση διαβιβάστηκε στον Εισαγγελέα Εφετών Αθηνών για την ποινική αξιολόγηση των ευρημάτων.
