Την περαιτέρω ανάπτυξη των ναυτιλιακών σχέσεων Ελλάδας και Ιαπωνίας προωθεί ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, ο οποίος επισκέπτεται την ασιατική χώρα
Την ίδια ώρα, όμως, στο Λιμενικό Σώμα, που υπάγεται στο υπουργείο του, η υπόθεση των πλωτών διακομιδών ασθενών εγείρει σοβαρά ερωτήματα, με τα στοιχεία της έρευνας του dikastikoreportaz.gr να φέρνουν στο προσκήνιο μια εικόνα που απαιτεί εξηγήσεις για τη λειτουργία του δημόσιου μηχανισμού, την αξιοποίηση των χρημάτων και την αυξημένη συμμετοχή ιδιωτών στη μεταφορά ασθενών.
Περίπου 11 εκατομμύρια ευρώ έχουν διατεθεί για 19 πλωτά μέσα διακομιδής σε 18 νησιά της χώρας, τα οποία προορίζονται να καλύπτουν τις επείγουσες ανάγκες των νησιωτών. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζει η έρευνα, οι διακομιδές που πραγματοποιήθηκαν με πλωτά μέσα του Λιμενικού ανέρχονται σε μόλις 113 με κόστος 121.018,75 ευρώ για το έτος 2024, την ώρα που οι ιδιώτες έλαβαν σχεδόν τριπλάσιο αριθμό διακομιδών με κέρδος 311.137,43 ευρώ για τον Μάρτιο του 2024.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η μεγάλη διαφορά στους αριθμούς. Είναι ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες της έρευνας, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το Λιμενικό δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει μια διακομιδή, το περιστατικό αναλάμβανε ιδιώτης. Έτσι, ενώ υπάρχουν δημόσια πλωτά μέσα που προορίζονται για την εξυπηρέτηση των πολιτών, τίθεται το ερώτημα γιατί τόσες διακομιδές καταλήγουν σε ιδιωτικά σκάφη και ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους ο κρατικός μηχανισμός αδυνατεί να ανταποκριθεί.
Η εικόνα αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία του συστήματος και την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων. Με τα ερωτήματα να είναι συγκεκριμένα: πού κατευθύνονται τα χρήματα, σε ποια κατάσταση βρίσκονται τα πλωτά μέσα και ποιος ελέγχει εάν μπορούν να επιχειρούν όταν προκύπτει ανάγκη για επείγουσα διακομιδή;
Το κόλπο των 11 εκατομμυρίων
Η απόσταση ανάμεσα στις 113 διακομιδές που αποδίδονται στα πλωτά μέσα του Λιμενικού για έναν χρόνο και στον σχεδόν τριπλάσιο αριθμό που πραγματοποίησαν ιδιώτες μέσα σε ένα μήνα δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Πρόκειται για μια διαφορά που απαιτεί αναλυτική εξήγηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ιδίως όταν αφορά ένα σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να καλύπτει κρίσιμες ανάγκες δημόσιας υγείας.
Πόσες φορές ζητήθηκε η συνδρομή του Λιμενικού και η απάντηση ήταν ότι δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί η διακομιδή; Πόσα περιστατικά ανατέθηκαν σε ιδιώτες επειδή τα δημόσια πλωτά μέσα δεν ήταν διαθέσιμα; Υπήρχαν τεχνικά προβλήματα, ελλείψεις προσωπικού ή άλλες δυσλειτουργίες; Και, κυρίως, ποιος είχε την ευθύνη να διασφαλίζει ότι τα πλωτά μέσα βρίσκονταν σε επιχειρησιακή ετοιμότητα;
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της έρευνας, υπήρξαν περιπτώσεις κατά τις οποίες στελέχη του Λιμενικού ενημέρωναν ότι δεν μπορούσαν να πραγματοποιήσουν τη διακομιδή, με αποτέλεσμα να αναλαμβάνει τελικά ιδιωτικό σκάφος. Το ζήτημα, επομένως, δεν περιορίζεται στη σύγκριση των αριθμών. Αφορά το κατά πόσο ο δημόσιος μηχανισμός μπορεί να ανταποκριθεί στην αποστολή του και γιατί, σε περιστατικά που απαιτούν άμεση μεταφορά ασθενών, αναζητείται εναλλακτική λύση στον ιδιωτικό τομέα.
Ποιος αποφάσιζε ότι ένα πλωτό μέσο δεν μπορούσε να αναλάβει το περιστατικό; Υπήρχε καταγεγραμμένος λόγος για κάθε αδυναμία ανταπόκρισης; Ποιος έλεγχε εάν τα σκάφη ήταν πράγματι εκτός επιχειρησιακής ετοιμότητας και εάν είχαν εξαντληθεί οι δυνατότητες του δημόσιου μηχανισμού πριν κληθούν ιδιώτες;
Η διαθεσιμότητα των πλωτών μέσων δεν είναι μια τυπική διοικητική λεπτομέρεια. Συνδέεται άμεσα με τον χρόνο ανταπόκρισης και τη δυνατότητα ενός ασθενούς να μεταφερθεί εγκαίρως σε νοσοκομείο. Για τους κατοίκους των νησιών, μια διακομιδή μπορεί να αποτελεί ζήτημα ζωής και θανάτου.
Αναζητείται πολιτική ευθύνη
Την ώρα που τα ερωτήματα παραμένουν, η απάντηση που αποδίδεται στο υπουργείο Ναυτιλίας είναι ότι ο Βασίλης Κικίλιας δεν έχει θεσμική εμπλοκή στην υπόθεση των πλωτών διακομιδών. Μια τοποθέτηση που δεν απαντά, ωστόσο, στο βασικό ζήτημα ποιος έχει την ευθύνη να ελέγχει τη συνολική λειτουργία του συστήματος και να παρεμβαίνει όταν τα διαθέσιμα στοιχεία δημιουργούν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητά του;
Ακόμη και εάν ο υπουργός δεν έχει άμεση επιχειρησιακή αρμοδιότητα για κάθε διακομιδή, παραμένει επικεφαλής της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου στο οποίο υπάγεται το Λιμενικό Σώμα. Η πολιτική ευθύνη για την εποπτεία, την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση πιθανών δυσλειτουργιών δεν μπορεί να παραμερίζεται με μια γενική αναφορά στην απουσία θεσμικής εμπλοκής.
Ο Βασίλης Κικίλιας οφείλει να δώσει σαφείς απαντήσεις για την πραγματική κατάσταση των πλωτών μέσων, τον αριθμό των περιστατικών που δεν μπορούσαν να εξυπηρετηθούν από το Λιμενικό και τους λόγους για τους οποίους αναλάμβαναν ιδιώτες. Παράλληλα, απαιτείται να αποσαφηνιστεί πώς αξιολογείται η αποτελεσματικότητα του συστήματος και ποια μέτρα έχουν ληφθεί για να διασφαλιστεί ότι τα διαθέσιμα μέσα αξιοποιούνται προς όφελος των πολιτών.
