Το νέο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο «Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», περιλαμβάνει σειρά παρεμβάσεων που τροποποιούν τον νόμο 5092/2024 για τη διαχείριση και παραχώρηση αιγιαλού και παραλίας.
Οι νέες ρυθμίσεις κινούνται σε δύο βασικούς άξονες: αφενός την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών μέσω της αξιοποίησης τεχνολογικών εργαλείων και αφετέρου την επιτάχυνση των διαδικασιών παραχώρησης για επιχειρήσεις και φορείς που δραστηριοποιούνται σε παράκτιες περιοχές. Παράλληλα, προβλέπονται μεταβατικές διατάξεις που επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, την επανένταξη επιχειρήσεων οι οποίες είχαν βρεθεί αντιμέτωπες με διοικητικές κυρώσεις κατά τα προηγούμενα έτη.
Χρήση drones και δορυφορικών εικόνων στους ελέγχους
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εισάγονται με το άρθρο 73 αφορά τη διαδικασία διαπίστωσης παραβάσεων στον αιγιαλό και την παραλία. Πλέον, η φωτογραφική τεκμηρίωση μπορεί να πραγματοποιείται εξ αποστάσεως, με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) και δορυφορικών εικόνων στο πλαίσιο εφαρμογών τηλεπισκόπησης.
Με τη νέα διάταξη, τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα δεν υποχρεούνται σε κάθε περίπτωση να πραγματοποιούν επιτόπια αυτοψία, εφόσον η παράβαση αποτυπώνεται επαρκώς μέσω του διαθέσιμου ψηφιακού υλικού. Η έκθεση διαπίστωσης μπορεί να συντάσσεται με βάση τις σχετικές λήψεις και να επιδίδεται στον ενδιαφερόμενο σύμφωνα με τη νόμιμη διαδικασία.
Προσωρινή παραχώρηση έως την έκδοση οριστικής απόφασης
Με το άρθρο 72 θεσπίζεται για πρώτη φορά η δυνατότητα προσωρινής παραχώρησης χρήσης αιγιαλού ή παραλίας. Η ρύθμιση αφορά περιπτώσεις όπου έχει υποβληθεί εμπρόθεσμη αίτηση και η διοικητική διαδικασία παραμένει εκκρεμής για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δέκα ημερών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή άδεια χρήσης του χώρου μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την υπογραφή της οριστικής σύμβασης. Η δυνατότητα αυτή εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην αποφυγή καθυστερήσεων κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου.
Για την εξέταση της αίτησης απαιτείται η καταβολή παραβόλου, το οποίο συμψηφίζεται με το αντάλλαγμα της παραχώρησης εφόσον η αίτηση εγκριθεί. Σε διαφορετική περίπτωση, το ποσό καταπίπτει υπέρ του Δημοσίου, ενώ προβλέπεται και αποκλεισμός από νέες διαδικασίες παραχώρησης για ένα έτος.
Δυνατότητα νέας αίτησης μετά την εξόφληση προστίμων
Το άρθρο 72 προβλέπει επίσης ότι επιχειρήσεις στις οποίες είχαν επιβληθεί κυρώσεις για παραβάσεις της νομοθεσίας μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση για παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας για το 2026, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν εξοφλήσει το σύνολο των σχετικών προστίμων.
Με την εξόφληση των οφειλών παύουν να ισχύουν οι διοικητικές κυρώσεις αποκλεισμού, δίνοντας τη δυνατότητα συμμετοχής στις διαδικασίες παραχώρησης της επόμενης περιόδου.
Αλλαγές στη συγκρότηση των επιτροπών οριοθέτησης
Με το άρθρο 71 τροποποιείται το πλαίσιο συγκρότησης των επιτροπών οριοθέτησης αιγιαλού και παραλίας. Πλέον, προβλέπεται η δυνατότητα συμμετοχής μηχανικών που υπηρετούν σε άλλες δημόσιες υπηρεσίες, πέραν των κατά τόπους Κτηματικών Υπηρεσιών.
Παράλληλα, καταργούνται περιορισμοί που συνδέονται με την τοπική αρμοδιότητα των μελών, με στόχο την ταχύτερη στελέχωση των επιτροπών και την επιτάχυνση των σχετικών διαδικασιών.
Ρυθμίσεις για ακίνητα της ΕΤΑΔ
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης αλλαγές στις περιπτώσεις όπου ακίνητο της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου παρεμβάλλεται μεταξύ μιας επιχείρησης και του αιγιαλού.
Στο εξής, η Κτηματική Υπηρεσία μπορεί να συμπεριλαμβάνει το ενδιάμεσο τμήμα στη σύμβαση παραχώρησης, ενώ θεσπίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες για τη διατύπωση θέσης από την ΕΤΑΔ. Ειδικότερα, εάν δεν υπάρξει απάντηση εντός τριάντα ημερών από την υποβολή σχετικού αιτήματος, θεωρείται ότι παρέχεται η απαιτούμενη συναίνεση.
Ειδικές προβλέψεις για πληγέντες από την κακοκαιρία «Daniel»
Με το άρθρο 74 προβλέπονται ειδικές διευκολύνσεις για φυσικά και νομικά πρόσωπα που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις του άρθρου 43 του ν. 5184/2025 και συνδέονται με τις επιπτώσεις της κακοκαιρίας «Daniel».
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμμετέχουν στις διαδικασίες παραχώρησης ακόμη και αν στο παρελθόν είχαν υποστεί διοικητικές κυρώσεις, ενώ για το έτος 2026 παρέχεται η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Παράλληλα, το άρθρο 75 προβλέπει μεταβατικό καθεστώς για επιχειρήσεις των οποίων οι συμβάσεις παραχώρησης έληξαν το 2025. Εφόσον έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα νέα αίτηση για τον ίδιο ή τμήμα του ίδιου χώρου, μπορούν να συνεχίσουν προσωρινά τη χρήση του μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με την καταβολή προσωρινού ανταλλάγματος.
Σε περίπτωση υποβολής ανακριβών στοιχείων, προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων προστίμων και αποκλεισμού από μελλοντικές παραχωρήσεις.
