Για τις 10 Νοεμβρίου διεκόπη η δίκη ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Κρήτης των 33 κατηγορουμένων για την πολύκροτη υπόθεση της εμπορίας βρεφών και ωαρίων στα Χανιά, που φέρεται ότι είχε οργανωθεί σε πασίγνωστη κλινική.

Η δίκη γίνεται στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα «Ποσειδών»  στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων, καθώς μόνο οπι μάρτυρες κατηγορίας ανέρχονται σε 341, ενώ οι μάρτυρες υπεράσπισης ξεπερνούν τους 200.

Στις πάνω από 3.000 σελίδες του παραπεμπτικού βουλεύματος του Δικαστικού Συμβουλίου που είχε αποκαλύψει η «ΜΠΑΜ», περιγράφονται συγκλονιστικές λεπτομέρειες από τη δομή και τη δράση των μελών του κυκλώματος. Από τους 33 κατηγορουμένους, οι 21 φέρονται ως μέλη εγκληματικής οργάνωσης που έδρασε στα Χανιά από το 2011 έως το 2023.

Μεταξύ αυτών πασίγνωστος γυναικολόγος – μαιευτήρας των Χανίων, κλινικός εμβρυολόγος και ο επιστημονικός διευθυντής του κέντρου γονιμότητας των Χανίων, στους οποίους αποδίδεται κεντρικός ρόλος, μαιευτήρες, γυναικολόγοι, νοσηλευτές αλλά και γυναίκες αλλοδαπής καταγωγής που φέρονται να είχαν τον ρόλο των «μεσολαβητριών» στην αναζήτηση παρένθετων μητέρων ή δοτριών ωαρίων από το εξωτερικό.

Όπως αναφέρεται στο παραπεμπτικό βούλευμα τα μέλη του κυκλώματος φέρονται να είχαν «δημιουργήσει μια δεξαμενή ωαρίων (στοκ) προς εξυπηρέτηση των κατά παραγγελία γονιμοποιήσεων παρένθετων μητέρων». Μέσω διαφόρων μεθόδων που ακολουθούσαν, «είχαν μετατρέψει την όλη διαδικασία σε μια εμπορευματοποιημένη βιομηχανία παραγωγής βρεφών».

Τα αδικήματα που τους αποδίδονται κατά περίπτωση αφορούν τα εξής κακουργήματα: εμπορία ανθρώπων, συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, μεσολάβηση σε υιοθεσία ανηλίκου κατ’ επάγγελμα, πλαστογραφία με περιουσιακό όφελος που υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ, αγορά και πώληση γενετικού υλικού ή γονιμοποιημένων ωαρίων, προσφορά και μεσολάβησή στις πράξεις αυτές και παραποίηση στοιχείων ιατρικού φακέλου με σκοπό την πώληση γενετικού υλικού από κοινού κατ’ επάγγελμα και κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση, απάτη κατά κοινού και κατ’ εξακολούθηση, δωροδοκία υπαλλήλου, ψευδείς ιατρικές πιστοποιήσεις, εφαρμογή μεθόδων ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο ή την άδεια της Αρχής, ηθική αυτουργία σε διατάραξη οικογενειακής τάξης, κατοχή ναρκωτικών ουσιών από μη εξαρτημένο δράστη, Ας ξετυλίξουμε όμως το κουβάρι και αυτής της υπόθεσης.

Ομόφυλα ζευγάρια

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο παραπεμπτικό βούλευμα, η δράση της φερόμενης εγκληματικής οργάνωσης ξεκινούσε από τη στιγμή που ζευγάρια εκδήλωναν το ενδιαφέρον να αποκτήσουν παιδί προσερχόμενα στο ιδιωτικό Κέντρο Γονιμότητας. Σε πολλές περιπτώσεις προσέρχονταν είτε ομόφυλα ζευγάρια ή ακόμη και «μοναχικοί άνδρες» που δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις απόκτησης παιδιού. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στο παραπεμπτικό βούλευμα, οι υποψήφιοι γονείς γνώριζαν πως «απευθυνόμενοι στο συγκεκριμένο Κέντρο Γονιμότητας θα υπερκεραστούν τυχόν νομικά, ηθικά και άλλα εμπόδια».

Σε περίπτωση που το «απόθεμα ωαρίων δεν αρκούσε», ο πασίγνωστος γυναικολόγος-μαιευτήρας των Χανίων και ο επιστημονικός διευθυντής του Κέντρου Γονιμότητας έδιναν εντολή για την «εξεύρεση δότριας ωαρίων».

Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένες εκ των κατηγορουμένων γυναικών, οι αποκαλούμενες και ως «μεσίτριες», αναλάμβαναν έναντι αμοιβής να εντοπίσουν γυναίκες που ενδιαφέρονταν να δωρίσουν τα ωάριά τους.

Όπως υπογραμμίζεται στο παραπεμπτικό βούλευμα, επρόκειτο για γυναίκες αλλοδαπής καταγωγής, κυρίως από Ουκρανία, Ρουμανία, Μολδαβία, Γεωργία και Αλβανία, «οι οποίες βρίσκονταν σε ευάλωτη θέση τόσο οικονομική όσο και κοινωνική». Στη συνέχεια το κύκλωμα αναλάμβανε να «οργανώσει και χρηματοδοτήσει τη μεταφορά τους στα Χανιά προκειμένου να υποβληθούν σε ειδική θεραπεία και να χρησιμοποιηθούν ως δότριες ωαρίων. Στο πλαίσιο αυτό αποσπούσαν μάλιστα τη συναίνεσή τους με την υπόσχεση αμοιβής, η οποία ήταν κατά πολύ μικρότερη από αυτήν που ορίζει η σχετική νομοθεσία. Η λήψη ωαρίων γινόταν στην κλινική Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής στα Χανιά. Στη συνέχεια «διέθεταν τα ωάρια αυτά» στα ζευγάρια που ήθελαν να κάνουν παιδί με τη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης έναντι αμοιβής.

Αναφορικά με τη διαδικασία ως προς τη λήψη ωαρίων που ακολουθείτο, αρχικά η δότρια έπρεπε να υποβληθεί σε απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, για την ανίχνευση τυχόν υφιστάμενων προβλημάτων υγείας.

Εφόσον οι ιατρικές εξετάσεις δεν παρουσίαζαν κάποιο πρόβλημα, στη συνέχεια υποβαλλόταν σε θεραπεία με ενέσεις και άλλα σκευάσματα, για περίπου 10 με 20 ημέρες. Έπειτα υποβαλλόταν σε εξέταση με υπέρηχο για την ανίχνευση των ωαρίων και στη συνέχεια «σε προσδιορισμένο χρόνο και κατόπιν ραντεβού πραγματοποιείτο η λήψη των ωαρίων αυτών».

«…Η πλειονότητα των αποκτηθέντων με την αμέσως ανωτέρω μέθοδο ωαρίων χρησιμοποιήθηκε και αποτέλεσε αντικείμενο εμπορίας, μεταξύ άλλων και με το προκάλυμμα της διαδικασίας της παρένθετης μητρότητας, σε περιπτώσεις ενδιαφερομένων γονέων, που δεν τους επιτρέπει ο νόμος την απόκτηση τέκνου…», επισημαίνεται χαρακτηριστικά στο παραπεμπτικό βούλευμα.

Η στρατολόγηση παρένθετων μητέρων

Εκτός από τη λήψη ωαρίων από αλλοδαπές δότριες, το κύκλωμα είχε αναπτύξει και μια δεύτερη μέθοδο: Αυτή των παρένθετων μητέρων. Οι αποκαλούμενες ως «μεσίτριες» του κυκλώματος αναλάμβαναν παράλληλα να «στρατολογήσουν» και να «μεταφέρουν» στα Χανιά γυναίκες αλλοδαπής καταγωγής από Ουκρανία, Ρουμανία, Μολδαβία, Γεωργία και Αλβανία. Επρόκειτο για ευάλωτες γυναίκες που διαβιούσαν σε «δυσχερές περιβάλλον». Με την υπόσχεση αμοιβής τις έπειθαν να γίνουν παρένθετες μητέρες. Στο πλαίσιο αυτό μεριμνούσαν για την εξεύρεση και τον εξοπλισμό των κατοικιών που θα έμεναν οι παρένθετες μητέρες, «την παραλαβή και μεταφορά τους σε κλινικές, την απόσπαση των ταξιδιωτικών εγγράφων τους (προκειμένου να παραποιηθούν τα στοιχεία νοσηλείας τους σε συντρέχουσα περίπτωση) και την εξασφάλιση νέων αριθμών τηλεφωνικών συνδέσεων (καρτών sim), με τις οποίες τις προμήθευαν κ.τ.λ.». Όπως υπογραμμίζεται στο βούλευμα, «καθ’ όλη τη διάρκεια της κυοφορίας τους τύγχαναν υπό την εποπτεία και τον έλεγχο των μελών της εγκληματικής οργάνωσης, διαβιώνοντας σε οικήματα, από κοινού με άλλες παρένθετες, που είχαν εξασφαλίσει σχετικά».

Κόστος από 70.000 έως 100.000 ευρώ

Το κόστος για τους παραγγέλλοντες γονείς ανά πρόγραμμα παρένθετης μητρότητας κυμαινόταν από 70.000 έως 100.000 ευρώ, δίχως σε αυτά να περιλαμβάνονται τα μηνιαία έξοδα για τις ανάγκες κύησης της παρένθετης μητέρας. Τα ποσά καταβάλλονταν στα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης σε τρεις δόσεις. Οι πρώτες 30.000 ευρώ με την έναρξη του προγράμματος, οι επόμενες 30.000 στον πρώτο υπέρηχο, όπου και θα ακουγόταν ο χτύπος της καρδιάς του εμβρύου, και οι υπόλοιπες 30.000 ευρώ κατά τον τοκετό.

Σε ό,τι αφορά τα έξοδα των προγραμμάτων παρένθετης μητρότητας μέχρι και τον τοκετό, αυτά άγγιξαν τις 30.000 ευρώ, δίχως όμως να υπολογίσει κανείς τη φαρμακευτική δαπάνη, τα έξοδα του δικηγόρου (1.000 έως 5.000 ευρώ, τις αμοιβές των μεσιτριών (1.000 έως 5.000 ευρώ) κ.τ.λ.

Σχετικά με τις αμοιβές των παρένθετων μητέρων, αυτές ποίκιλλαν ανάλογα με τη μεσίτρια που είχε μεσολαβήσει. Ειδικότερα, κατά το πρώτο στάδιο, δηλαδή «από την ημερομηνία συζήτησης της αίτησης παρένθετης μητρότητας ενώπιον του δικαστηρίου μέχρι και το πέρας της κύησης, καταβάλλονταν μηνιαίως 583-50 ευρώ στις παρένθετες μητέρες». Ωστόσο τα χρήματα που κατέβαλλαν οι υποψήφιοι γονείς ήταν παραπάνω και κυμαίνονταν από 1.050 έως 1.250 ευρώ.

Τα μέλη του κυκλώματος φέρονται να είχαν «δημιουργήσει μια δεξαμενή ωαρίων (στοκ) προς εξυπηρέτηση των κατά παραγγελία γονιμοποιήσεων παρένθετων μητέρων … παρέχοντας στη συνέχεια υπηρεσίες κυοφορίας για λογαριασμό του Κέντρου Γονιμότητας σε αιτούμενα ζευγάρια που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί, μετατρέποντας την όλη διαδικασία σε μια εμπορευματοποιημένη βιομηχανία παραγωγής βρεφών», τονίζεται στο βούλευμα.

Οι μοναχικοί άνδρες

Σε ό,τι αφορά τους «μοναχικούς άνδρες» που επιθυμούσαν να αποκτήσουν παιδί προβλεπόταν συγκεκριμένη διαδικασία. Συγκεκριμένα, τα μέλη του κυκλώματος έθεταν σε εφαρμογή «το προκάλυμμα της διαδικασίας της παρένθετης μητρότητας». Πιο αναλυτικά, ο υποψήφιος γονιός συνήπτε αρχικά εικονικό σύμφωνο συμβίωσης με γυναίκες, τις οποίες είχαν εντοπίσει για τον σκοπό αυτό ορισμένα από τα μέλη του κυκλώματος. Στο πλαίσιο αυτό υπογράφονταν συμβολαιογραφικές πράξεις, «προκειμένου να εξασφαλιστούν με νομιμοφάνεια οι προϋποθέσεις έκδοσης δικαστικής απόφασης περί διενέργειας διαδικασίας ιατρικώς υποβοηθουμένης αναπαραγωγής με τη χρήση παρένθετης μητέρας».

Η εξεύρεση της «γυναίκας – εικονικής συζύγου» πληρωνόταν επιπλέον από τον υποψήφιο γονέα, ενώ το συνολικό κόστος κυμαινόταν από 8.000 έως και 20.000 ευρώ. Μόλις ολοκληρωνόταν η διαδικασία, το εικονικό σύμφωνο συμβίωσης «λυνόταν με συναινετική ανάθεση της επιμέλειας του γεννηθέντος τέκνου αποκλειστικά στους μοναχικούς άνδρες, πελάτες του Κέντρου Γονιμότητας».