«Καταπέλτης» κατά των ΟΣΕ και Hellenic Train είναι απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών για την υπόθεση των Τεμπών. Πρόκειται για την υπ’ αριθμον 966/2024 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία επιδικάστηκε αποζημίωση ύψους 800.000 ευρώ στην οικογένεια ελεγκτή που είχε επιβιβαστεί στην επιβατική αμαξοστοιχία στη Λάρισα λίγο πριν τη φονική σύγκρουση με την εμπορική το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2023. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το βράδυ της τραγωδίας δεν λειτουργούσαν τα απαραίτητα «τεχνολογικά συστήματα ασφαλείας» που θα μπορούσαν να αποτρέψουν το δυστύχημα, παρά το ανθρώπινο λάθος του σταθμάρχη της Λάρισας, ενώ, επειδή ακριβώς δεν υπήρχαν δεν θα έπρεπε να πραγματοποιούνται δρομολόγια καθώς δεν ήταν ασφαλή για τους επιβάτες. Είναι η πρώτη δικαστική απόφαση που αναγνωρίζει παραλείψεις και έλλειψη των απαραίτητων συστημάτων ασφαλείας που θα μπορούσαν να αποτρέψουν το δυστύχημα, παρά το λάθος του ανθρώπινου παράγοντα.

Η δικαστική απόφαση που δημοσιεύει το ereportaz.gr, αναφέρεται σε συγκεκριμένα «τεχνολογικά συστήματα ασφαλείας της κίνησης των συρμών τα οποία έλειπαν κατά το χρόνο του επίδικου δυστυχήματος».

Πιο αναλυτικά το δικαστήριο υπογραμμίζει ότι την ημέρα του δυστυχήματος δεν λειτουργούσε «η φωτεινή πλευρική σηματοδότηση, η οποία μεταξύ της Λάρισας και των Νέων Πόρων ήταν εκτός λειτουργίας από το 2019». Επιπλέον δεν λειτουργούσε ούτε το «σύστημα τηλεδιοίκησης και ελέγχου κυκλοφορίας που μεταξύ άλλων δεν επιτρέπει να χαραχθούν αυτόματα μη συμβατά μεταξύ τους δρομολόγια». Όπως επισημαίνεται, με τη χρήση του συγκεκριμένου συστήματος η «χάραξη του δρομολογίου της IC 62 (επιβατική αμαξοστοιχία) θα γινόταν από τον κεντρικό χειριστή, ο οποίος στο κέντρο της τηλεδιοίκησης θα είχε την πλήρη εικόνα της κατάστασης όλων των σταθμών της περιοχής του και της γραμμής που διαχειριζόταν και επιτηρούσε και θα διαβιβαζόταν για εκτέλεση στο σταθμάρχη Λάρισας».

Το ECTS θα φρέναρε τα τρένα

Επιπλέον, σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση δεν λειτουργούσε ούτε το «σύστημα επιβολής αυτόματης πέδησης (μεταξύ αυτών το ECTS} για την περίπτωση που ο οδηγός δεν συμμορφώνεται με τα φωτοσήματα». Όπως αναφέρεται, «εάν λειτουργούσε και χαραζόταν το δρομολόγιο της IC 62 από τη γραμμή καθόδου (είτε από το σταθμάρχη Λάρισας είτε από τον κεντρικό χειριστή τηλεδιοίκησης), ο επόμενος από τη Λάρισα σταθμός (Ν. Πόροι) δεν θα έδινε την ελεύθερη γραμμή καθόδου για την εμπορική αμαξοστοιχία και το φωτόσημο στην έξοδο θα ήταν κόκκινο».

Επίσης, «αν ο μηχανοδηγός της εμπορικής αμαξοστοιχίας δεν συμμορφωνόταν και παραβίαζε το κόκκινο φωτόσημο εξόδου από τους Ν. Πόρους, θα ενεργοποιούνταν από το σύστημα ETCS, η αυτόματη πέδηση και για τους δύο αντίθετα κινούμενους συρμούς οι οποίοι θα ακινητοποιούνταν επιτόπου. Δηλαδή, ακόμη και όλα λάθος να γίνει από το μηχανοδηγό και το σταθμάρχη και πάλι το δυστύχημα θα είχε αποσοβηθεί.

«Το αρχικό λάθος του σταθμάρχη της Λάρισας υπήρξε μοιραίο ακριβώς επειδή δεν λειτούργησαν αυτές οι ασφαλιστικές δικλείδες. Το λάθος του σταθμάρχη θα το σταματούσε η τηλεδιοίκηση, δηλαδή ο πιο έμπειρος σταθμάρχης που θα ασκούσε την τηλεδιοίκηση. Στο πλαίσιο της τηλεδιοίκησης θα υφίστατο και σηματοδότηση και δεν θα ήταν ποτέ δυνατό να χαραχθούν δύο τρένα σε μια γραμμή. Ελλείπουσας τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης στο συγκεκριμένο τμήμα της διαδρομής, ο στερούμενος εμπειρίας σταθμάρχης που βρισκόταν μόνος στη βάρδια ήταν εντελώς ανεπαρκής για τη διαχείριση της κυκλοφορίας» τονίζεται στη δικαστική απόφαση.

Η έλλειψη τηλεδιοίκησης χαρακτηρίζεται ως κρίσιμη διότι υποστηρίζει τη λειτουργία του συστήματος ελέγχου ECTS, δηλαδή του ευρωπαϊκού συστήματος αυτόματης προστασίας συρμών